Dane dot. potencjału pochłaniania gazów cieplarnianych przez lasy stanowią obok informacji o emisji podstawowy element raportów narodowych dostarczanych przez Ministerstwo Środowiska zgodnie z wymaganiami Protokołu z Kioto. Rzetelna informacja w zakresie zmian powierzchni lasów stanowi podstawę dla przyznawania limitów emisji, które w przypadku niepełnego ich wykorzystania są przedmiotem sprzedaży na rzecz innych państw.

Pierwsza faza projektu, realizowanego w latach 2003-2005 przez konsorcjum GSE FM pod przewodnictwem niemieckiej firmy GAF AG, ukierunkowana była na analizę strategii i potrzeb informacyjnych w europejskim sektorze leśnictwa i gospodarki przestrzennej, m.in. w odniesieniu do globalnej polityki ochrony środowiska i wdrażania wymogów UNFCCC. Na podstawie osiągnięć tego etapu, w 2005 roku, zorganizowano projekt pilotażowy dla Polski (ograniczony do obszaru dwóch nadleśnictw – 1477 km2) w zakresie opracowania metodami teledetekcyjnymi (na podstawie zobrazowań satelitarnych) informacji dotyczących potencjału pochłaniania gazów cieplarnianych oraz jego zmian w czasie. Projekt pilotażowy pozwolił na osiągnięcie przez GEOSYSTEMS Polska pełnej integracji operacyjnej w ramach konsorcjum (procedury opracowania standaryzowanych produktów i oceny ich jakości) oraz na zapoznanie się użytkownika końcowego z produktem.

Obecnie planowane jest objęcie monitoringiem obszaru całej Polski (312 685 km2) i przygotowanie pełnej informacji leśnej na potrzeby raportowania dot. Protokołu z Kioto.

Oferowana usługa jest elementem projektu o charakterze międzynarodowym, realizowanym na obszarze krajów członkowskich Unii Europejskiej z myślą o wypracowaniu standardów i powiązań sieciowych dotyczących usług i produktów geoinformatycznych na potrzeby racjonalnego zarządzania środowiskiem.

Ogólnoświatowe wymagania ciągłego i systematycznego monitoringu i raportowania narzucone przez UNFCCC i Protokół z Kioto wymagają rozwiązań technicznych mających odniesienie globalne i umożliwiających uniwersalne zastosowanie. W ciągu ostatnich lat doceniono użyteczność technik obserwacji Ziemi, szczególnie zintegrowanych z pomiarami naziemnymi i technikami analiz przestrzennych GIS (systemy informacji geograficznej). Program GMES, jedna z inicjatyw mających na celu wspieranie wdrażania polityk w zakresie ochrony środowiska i bezpieczeństwa, poprzez koordynację międzynarodowych możliwości w zakresie obserwacji Ziemi, jeszcze wzmocniła akceptację tych technik.

Narodowe raportowanie ws. gazów cieplarnianych wymaga informacji, które nie mogą być otrzymane na podstawie danych pochodzących z tradycyjnych źródeł. Wymaga ono dokładnej i znormalizowanej informacji przestrzennej dotyczącej powierzchni zalesionych począwszy od roku referencyjnego dla Protokołu z Kioto – 1990. Usługa zakłada łączenie informacji terenowej (pozyskanej dla relatywnie nielicznych punktów referencyjnych) z danymi satelitarnymi. Pozwala to na zoptymalizowanie rezultatów analiz. Pomiary na miejscu m.in. średnica pnia, wysokość, gatunki drzewostanu dostarczają wartościowych danych wejściowych dla modeli szacujących wartości biomasy i węgla związanego dla zbiorowisk leśnych. Takie podejście zapewnia najwyższy możliwy poziom dokładności analiz przy jednoczesnym ograniczeniu kosztów.

Produkty projektu to:

• Mapy powierzchni zalesionych
• Mapy zmian powierzchni zalesionych
• Statystyki dot. węgla związanego dla żywego drzewostanu
• Statystyki zmian dot. węgla związanego dla żywego drzewostanu
• Stan lasów w cyklu rocznym i statystyki zmian na potrzeby raportowania dot. gazów cieplarnianych (format CRF)
• Pokrywa leśna, wartości węgla związanego oraz roczne statystyki zmian zgodnie z art. 3.3 Protokołu z Kioto oraz wymaganiami GPG
• Pokrywa leśna, wartości węgla związanego oraz roczne statystyki zmian zgodnie z art. 3.4
• Protokołu z Kioto oraz wymaganiami GPG

Produkty te mogą zostać włączone w ogólny kontekst wdrażania polityk w zakresie ochrony środowiska, dostarczając praktycznych informacji niezbędnych w procesach decyzyjnych. Właściwe przyswojenie produktów opracowanych w toku projektu oraz ich prawidłowewdrożenie do obowiązujących procedur zapewnić ma wg założeń projektu przeprowadzenie szkoleń dla pracowników Ministerstwa Środowiska.

Głównym założeniem projektu GSE FM jest opracowanie ujednoliconych produktów, procedur i usług akceptowanych jako standardy przez wyspecjalizowane agendy Komisji Europejskiej zajmujące się analizą i monitoringiem stanu środowiska. Oczekuje się, że zostaną one przyjęte i wdrożone w poszczególnych krajach członkowskich przez narodowe instytucje i organizacje zobowiązane do dostarczania KE narodowych raportów środowiskowych. Dodatkową korzyścią dla poszczególnych krajów ma być również dostęp do specjalistycznych baz danych, metod i narzędzi, których powstanie i rozwój finansuje już obecnie ESA/KE.

Innowacyjność projektu polega na zastosowaniu zaawansowanych metod badań środowiska opartych na satelitarnych i lotniczych danych obrazowych oraz ich integracji z danymi pozyskanymi in situ. Lasy Państwowe dysponują bardzo szczegółową informacją na poziomie skali 1: 5000 (która wymaga długiego okresu aktualizacji) podczas gdy dla lasów niepaństwowych mogą istnieć tylko dane szacunkowe a stały monitoring nie jest prowadzony. Istotne jest więc również objęcie jedną procedurą analityczną, lasów prywatnych i obszarów leśnych znajdujących się pod administracją Lasów Państwowych co zapewni jednolitość jakościową produktów dla powierzchni całego kraju.

Więcej informacji o GSE FM www.gmes-forest.info

Zapytaj o GSE FM przemyslaw.turos@geosystems.pl